Region z własnym głosem
Kociewie
Historia, symbole, strój, haft i codzienne życie regionu między Wierzycą, Wdą i Wisłą.
Najpierw kontekst
Kociewie nie zaczyna się za miastem. Starogard już leży w jego środku.
Kociewie leży na lewym brzegu dolnej Wisły i obejmuje przede wszystkim dorzecza Wierzycy oraz Wdy. Jego granice ukształtowały język, kultura i poczucie tożsamości mieszkańców, a nie współczesne podziały powiatowe.
Pierwszy zapis nazwy w formie „Gociewie” pochodzi z 10 lutego 1807 roku. W drugiej połowie XIX wieku upowszechniła się forma „Kociewie”. Sam region ma jednak znacznie starszą historię — od wczesnych grodów, przez państwo pomorskie, zakon krzyżacki i Prusy Królewskie po zabory oraz współczesne Pomorze.
Oś historii
Symbole i kultura
Kolory, wzory i strój opowiadają region inaczej niż mapa.
W 2022 roku konkurs wyłonił zwycięski projekt Mateusza Połoma. Pokazujemy go jako współczesny projekt regionalnego symbolu — nie jako dawną historyczną flagę.
Flaga Kociewia
Haft kociewski
Współczesne wzornictwo wykorzystuje m.in. kłosy, modraki, maki i osty. Ważną rolę w jego odtworzeniu i popularyzacji odegrały Maria Wespa oraz Małgorzata Garnysz.
Fotografia/grafika: Mateusz Połom · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Haft kociewski
Strój kociewski
Dzisiejszy obraz stroju jest w dużej mierze rekonstrukcją opartą na badaniach Józefa Gajka. To ważne rozróżnienie: nie udajemy, że współczesny zestaw zachował się niezmieniony przez stulecia.
Autorska ilustracja inspirowana opisanymi motywami — nie jest kopią konkretnego wzoru.
Strój kociewski
Rekonstrukcja regionalnej pamięci.
Dzisiejsza forma stroju opiera się na badaniach Józefa Gajka. Kobieca sznurówka wyróżnia się motywem „choinki”, a męski strój obejmuje m.in. kraciaste buksy, kamizelkę, wysokie buty i sukmanę.
Autorski schemat na podstawie opisów LOT Kociewie.Z czego żył region?
Kociewie budowało dobrobyt z ziemi, lasu i wody.
Pola i produkcja rolna kształtowały krajobraz oraz dostarczały surowców młynom i lokalnemu przemysłowi.
Lasy
Drewno, praca leśna, łowiectwo i późniejsza turystyka tworzyły osobny rytm południowego Kociewia.
Rzeki i młyny
Wierzyca i Wda były drogami, źródłami energii i osią osadnictwa.
Rzemiosło
Tkactwo, haft, obróbka drewna i lokalne warsztaty uzupełniały gospodarkę rolną.
Młynarstwo
Wierzyca i Wda napędzały młyny, które przerabiały plony regionu i tworzyły lokalny przemysł.
Browarnictwo i gorzelnictwo
Zboże, woda i handel sprzyjały produkcji piwa oraz alkoholi — szczególnie w Starogardzie.
Rękodzieło
Haft, tkactwo, plecionkarstwo, obróbka drewna i domowa wytwórczość uzupełniały gospodarkę.
Jak czytać Kociewie?
Nie mieszamy faktów, rekonstrukcji i legend.
Daty, dokumenty i wyniki badań opisujemy jako fakty.